We zeggen vaak dat we “met mensen werken”. Maar in de praktijk behandelen we elkaar verrassend vaak als objecten. Het Arbinger Institute noemt dat “in de box” zitten: je ziet de ander niet meer als mens met behoeften en intenties, maar als obstakel, middel of probleem.
Ik hoorde het laatst gebeuren over een overdracht in de zorg. Een medewerker kwam structureel te laat bij overdrachten. De reactie van haar collega’s: irritatie, zuchten, blikken. “Daar heb je haar weer.” In de gesprekken ging het vooral over haar gedrag: onprofessioneel, ongeorganiseerd, niet betrokken. Ze werd een probleem dat opgelost moest worden.
Totdat iemand de vraag stelde: “Wat speelt er eigenlijk bij haar?”
Wat bleek: ze zat midden in een scheiding en combineerde dat met de zorg voor twee jonge kinderen. De ochtenden waren chaos. Niet omdat ze het werk niet serieus nam, maar omdat ze het juist allemaal probeerde vol te houden.
Op dat moment kantelde er iets. Niet ineens alles opgelost, maar de blik veranderde. Collega’s gingen meedenken. Er werd gekeken naar roosters, naar steun, naar wat wél kon. Ze werd weer mens in plaats van probleem.
Dat is de kern van mensgericht werken. Niet dat gedrag er niet toe doet, maar dat je verder kijkt dan het gedrag. Dat je jezelf steeds de vraag stelt: zie ik hier een mens, of heb ik iemand gereduceerd tot iets dat mij in de weg zit?
Daarmee zeg ik niet, dat je maar lief en aardig moet zijn voor mensen die zich niet aan de afspraken houden en anderen daarmee wellicht benadelen, maar wel dat je iets langer kijkt of er een verhaal achter zit.
“Uit de box” gaan is geen trucje. Het is een keuze. Steeds opnieuw.
Om nieuwsgierig te blijven in plaats van te oordelen.
Om te vertragen waar je wilt versnellen.
Om de ander niet kleiner te maken, zodat jij groter lijkt.
Misschien is dat wel de echte vraag voor ons werk: zie jij vandaag de mensen om je heen als mensen of als pionnen in jouw eigen spel?
Hier kun je de video zien van het Arbinger Institute: die onder andere het boek: The Box heeft geschreven.
Reactie plaatsen
Reacties